Gà chợ Lách hay gà nòi Chợ Lách là một giống gà chọi bản địa Việt Nam có nguồn gốc từ Chợ Lách, Bến Tre. Thời trước ở Chợ Lách đã có những trường gà chơi chọi gà nghệ thuật, với điều kiện khí hậu thuận lợi nên nghề nuôi gà nòi đã xuất hiện nơi này từ khá lâu. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng Thegioidaga.com tìm hiểu về nguồn gốc, đặc điểm, cách nuôi và chăm sóc gà chợ Lách.
Nguồn gốc và lịch sử của gà chợ Lách
Về nguồn gốc thì hoàn toàn trái ngược với giống gà chọi Nghi Tàm có lịch sử lâu đời, được truyền từ đời này sang đời khác trong làng Nghĩa Đô, Hà Nội, thì gà chợ Lách không phải là giống gà thuần Việt, mà là kết quả của quá trình lai tạo giữa gà chọi Mã Lai và gà ta lai từ xứ Cái Mơn. Người thực hiện công việc này là ông Trương Vĩnh Ký, một nhà khoa học, nhà văn, nhà báo nổi tiếng của Việt Nam thời Pháp thuộc.
Ông đã từ Malaysia đem về địa phương giống gà to xác là gà chọi Mã Lai để lai tạo với giống gà ta lai (gà chọi lai gà tre) của xứ Cái Mơn để cho ra giống gà mới mà nay chính là gà chọi ở Bến Tre.
Giống gà mới ra đời gọi là gà nòi. Giống gà nòi có thế đá đẹp nhưng nhỏ con, mau xuống sức. Sau đó, ông Ký tiếp tục lai tạo giữa hai loại gà nòi khác nhau (khác cả bố lẫn mẹ) để tạo ra giống gà chợ Lách như hiện nay.
Ông còn cẩn thận đến mức hướng dẫn cho người dân cách tạo bổn bang (khai sinh, gia phả là một hình thức đăng ký giống) cho gà để tránh việc lai tạo trùng huyết thống.
Các người dân từ các vùng khác đến Cái Mơn với mục đích mua gà để nuôi dưỡng, luyện và rèn kỹ năng, nhưng phần lớn gà không thể sánh bằng những con gà được nuôi tại Cái Mơn. Những nghệ nhân nuôi gà đá nổi tiếng ở Cái Mơn thường là những người được truyền thụ bí quyết và phương pháp nuôi và luyện gà từ các thế hệ tiền nhiệm.
Trong hàng trăm năm, khu vực miền Tây Nam Bộ luôn coi Bến Tre là thủ phủ của những con gà “hùng kê”, nhưng chính quyền địa phương vẫn chưa chính thức công nhận như vậy.
Đặc điểm của gà chợ Lách
Gà chợ Lách có ngoại hình khỏe mạnh, nhanh nhẹn và gan lỳ. Gà mái có ngoại hình khỏe mạnh, hung hăng để di truyền tính mạnh mẽ sang đàn con, còn gà trống thì phải có thể chất tốt, gan lỳ, chịu đòn và tránh đòn nhanh lẹ thì mới thi đấu bền bỉ được. Chúng còn có một số đặc điểm như:
- Gà chợ Lách lâu nay rất ít bị bệnh, không hề bị cúm gia cầm… do sức đề kháng rất tốt. Nhưng bạn cũng không được chủ quan cũng và ỷ lại, bạn cũng nên trang bị cho bản thân mình các kiến thức về cách chữa trị các loại bệnh phổ ở gà như là cách chữa gà bị cúm chân, cách chữa khi gà bị hen,…
- Vùng đất, khí hậu Bến Tre phù hợp, gà nuôi đẹp, lông bóng mượt, chân vuông, ngực ưỡn, lưng cong.
- Gà chợ Lách có nhiều màu lông khác nhau, nhưng phổ biến nhất là màu đen, đỏ, trắng, vàng, xanh.
- Gà chợ Lách có trọng lượng từ 2,5 đến 3,5 kg, có thể đạt đến 4kg nếu được nuôi kỹ.
- Chúng có đầu nhỏ, mỏ ngắn, cổ dài, mắt sáng, tai nhỏ, gáy cao, cánh ngắn, đuôi dài, chân vuông, móng dài và cứng.
Cách nuôi và chăm sóc gà chọi
Muốn nuôi gà chợ Lách thành công, bạn cần chú ý đến quá trình lai tạo, chăm sóc ăn uống, vệ sinh chuồng trại, luyện tập và phòng bệnh. Dưới đây là một hướng dẫn tổng quát về việc nuôi gà chọi.
Lai tạo và nuôi gà chọi
- Để có được những con gà chọi hay và số lượng gà tốt trong đàn, quá trình lai tạo giống là vô cùng quan trọng. Lựa chọn con bố mẹ là yếu tố quyết định. Gà mẹ nên là những con gà có trọng lượng từ 2,8 – 3,5 kg, khỏe mạnh.
- Lai tạo giống gà nòi thường sử dụng gà mái hung dữ kết hợp với gà trống khoẻ mạnh. Việc này giúp tăng tỷ lệ gà chọi hay trong đàn.
- Gà con cần được rèn đôi chân bằng cách thả ra vườn cây cho chúng chạy nhảy. Khi chúng đã gáy rành rẽ, thì mới nhốt lại huấn luyện thành gà đá. Quá trình này kéo dài khoảng một năm trước khi gà có thể xuất bán.
Chế độ ăn uống cho gà chọi
- Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi gà chọi khỏe mạnh và phát triển tốt.
- Lúa được coi là thức ăn chính cho gà đá. Khi còn nhỏ, gà cần ăn tấm, sau đó cho ăn lúa ngâm trong nước một đêm để tránh gà bị ướt.
- Ngoài lúa, gà cũng cần được cho ăn thêm các loại thức ăn khác như cám, ngô, đậu, thịt, trứng, cá, sâu, cua, ốc… để bổ sung các chất cần thiết.
- Gà cần được uống nước sạch, không bị ô nhiễm. Thêm một ít muối vào nước cũng có thể giúp gà khỏe mạnh hơn.
Vệ sinh và chăm sóc chuồng trại
- Vệ sinh chuồng trại là yếu tố quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho gà. Chuồng trại cần được xây dựng ở nơi thoáng mát, không bị ngập nước, không có nhiều côn trùng và dịch bệnh.
- Chuồng trại cần được vệ sinh thường xuyên bằng cách thay rơm, cát, vôi và khử trùng để tránh mùi hôi và nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn.
- Gà cần được tắm rửa, cắt móng, cắt lông, cạo vảy và bôi dầu để giữ cho lông và da sạch sẽ, mượt mà.
Phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe
- Gà chợ Lách dễ mắc các bệnh như vi khuẩn và nhiều vấn đề sức khỏe khác, vì vậy chăm sóc sức khỏe cho gà là rất quan trọng.
- Đảm bảo gà được tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine và thuốc phòng bệnh cần thiết để tránh các bệnh truyền nhiễm.
- Theo dõi sát sao sự thay đổi trong hành vi và sức khỏe của gà. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như mất năng lượng, mất cân đối, ho hoặc tiêu chảy, hãy đưa gà đến bác sĩ thú y để kiểm tra và điều trị kịp thời.
- Đảm bảo những điều kiện sống tốt như không gian đủ, không gian di chuyển, ánh sáng tự nhiên và không gian yên tĩnh để giảm stress cho gà.
Tóm lại, nuôi gà chợ Lách cần phải chú ý đến các khâu lai tạo, ăn uống, vệ sinh, luyện tập và phòng bệnh để đảm bảo sức khỏe và hiệu quả chiến đấu cho gà. Gà chợ Lách là một niềm tự hào của người dân Bến Tre, cũng như của người chơi gà đá trên khắp đất nước. Nếu không có cơ hội tới trực tiếp trường gà, anh em hãy ghé trang trực tiếp đá gà C1 hôm nay Thomo của chúng tôi để xem miễn phí nhé!
